IBPS SO Syllabus 2026 PDF : परीक्षा पॅटर्न, विषयनिहाय अभ्यासक्रम व तयारीची संपूर्ण माहिती

IBPS SO Syllabus 2026 :

📌 IBPS SO Selection Process 2026

IBPS SO भरती प्रक्रिया एकूण तीन टप्प्यांमध्ये पार पडते. प्रत्येक टप्पा पात्र ठरल्यास पुढील टप्प्यासाठी उमेदवारांची निवड केली जाते.

1. Preliminary Examination
2. Main Examination
3. Interview

1. Preliminary Examination

ही ऑनलाइन वस्तुनिष्ठ (Objective) परीक्षा असून उमेदवारांची प्राथमिक छाननी करण्यासाठी घेतली जाते. पदानुसार इंग्रजी, Reasoning, Quantitative Aptitude किंवा General Awareness (Banking) तसेच Professional Knowledge या विषयांचा समावेश असतो.

2. Main Examination

Preliminary परीक्षा उत्तीर्ण झालेल्या उमेदवारांनाच Main परीक्षेसाठी पात्रता मिळते. Main परीक्षेमध्ये संबंधित पदानुसार Professional Knowledge ला सर्वाधिक महत्त्व दिले जाते.

3. Interview

Main परीक्षा उत्तीर्ण झालेल्या उमेदवारांना मुलाखतीसाठी (Interview) बोलावले जाते. अंतिम गुणवत्ता यादी Main परीक्षा आणि Interview मधील गुणांच्या आधारे तयार केली जाते.

📌 Exam Pattern

Preliminary Examination

For IT Officer, Agricultural Field Officer, HR/Personnel Officer & Marketing Officer

For Law Officer & Rajbhasha Adhikari

Main Examination

For IT Officer, Agricultural Field Officer, HR/Personnel Officer & Marketing Officer

For Law Officer

For Rajbhasha Adhikari

Negative Marking:

प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी संबंधित प्रश्नाच्या गुणांच्या 1/4 (0.25) गुणांची कपात केली जाईल. उत्तर न दिल्यास कोणतीही निगेटिव्ह मार्किंग लागू होणार नाही.

📌 Preliminary Exam Syllabus:

Preliminary परीक्षेमध्ये विचारले जाणारे विषय पदानुसार वेगवेगळे असले तरी इंग्रजी भाषा, Reasoning आणि Professional Knowledge हे सर्वाधिक महत्त्वाचे विषय आहेत. खाली प्रत्येक विषयातील महत्त्वाचे Topics दिले आहेत.

English Language

• Reading Comprehension
• Cloze Test
• Error Detection
• Sentence Improvement
• Fill in the Blanks
• Para Jumbles
• Word Swap
• Vocabulary
• Synonyms & Antonyms
• Idioms & Phrases

Reasoning Ability

• Puzzle
• Seating Arrangement
• Syllogism
• Inequality
• Blood Relation
• Coding-Decoding
• Direction Sense
• Order & Ranking
• Input-Output
• Logical Reasoning
• Alphabet Test
• Data Sufficiency

Quantitative Aptitude (IT Officer, Agriculture Field Officer, HR/Personnel Officer आणि Marketing Officer)

• Simplification
• Approximation
• Number Series
• Quadratic Equation
• Data Interpretation (Table, Pie Chart, Bar Graph, Line Graph, Caselet)
• Data Sufficiency
• Percentage
• Ratio and Proportion
• Average
• Profit and Loss
• Simple Interest
• Compound Interest
• Time and Work
• Time, Speed and Distance
• Partnership
• Mixture and Alligation
• Permutation and Combination
• Probability
• Mensuration
• Number System

General Awareness with Special Reference to Banking Industry (Law Officer आणि Rajbhasha Adhikari)

हा विषय विशेषतः बँकिंग क्षेत्रातील चालू घडामोडी, आर्थिक घडामोडी आणि वित्तीय संस्थांबाबतचे ज्ञान तपासतो.

• Current Affairs
• Banking Awareness
• Financial Awareness
• Reserve Bank of India (RBI)
• Monetary Policy
• Indian Economy
• Banking Terms and Terminology
• Government Schemes
• Budget and Economic Survey
• Important Committees
• Reports and Indices
• Important Days
• Awards and Honours
• Books and Authors
• Sports
• National and International Organisations
• Static General Knowledge

📌 IBPS SO Main Exam Syllabus

IBPS SO Main परीक्षा ही संबंधित पदाच्या Professional Knowledge वर आधारित असते. उमेदवाराने ज्या पदासाठी अर्ज केला आहे, त्या पदाशी संबंधित विषयांवर प्रश्न विचारले जातात. त्यामुळे Main परीक्षेची तयारी करताना Professional Knowledge विषयावर विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे.

• IT Officer – Computer Science आणि Information Technology
• Agricultural Field Officer – Agriculture आणि Allied Subjects
• Rajbhasha Adhikari – Hindi Language आणि Translation
• Law Officer – Banking Laws आणि Legal Subjects
• HR / Personnel Officer – Human Resource Management
• Marketing Officer – Marketing Management

टीप : पुढील विभागामध्ये प्रत्येक पदाचा Professional Knowledge अभ्यासक्रम Topic-wise सविस्तर दिला आहे, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना अभ्यासाचे योग्य नियोजन करता येईल.

📌 IT Officer (Scale-I) Syllabus

IBPS SO IT Officer Main परीक्षेमध्ये उमेदवाराच्या Computer Science आणि Information Technology विषयातील संकल्पनात्मक ज्ञानाची चाचणी घेतली जाते. खाली दिलेला Topic-wise अभ्यासक्रम मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका, अधिकृत परीक्षा पॅटर्न आणि तज्ज्ञांच्या विश्लेषणावर आधारित आहे.

1. Computer Fundamentals

Computer ची मूलभूत रचना, Input-Output Devices, Memory, Number System, Computer Generation, Hardware आणि Software यावरील प्रश्न.

2. Computer Organization and Architecture

CPU, ALU, Control Unit, Registers, Instruction Cycle, Cache Memory, Pipeline Architecture आणि Computer Architecture.

3. Operating System

Process Management, Thread, Scheduling, Deadlock, Memory Management, Paging, Segmentation, Virtual Memory, File System.

4. Data Structures

Array, Linked List, Stack, Queue, Tree, Graph, Hashing आणि Searching व Sorting Algorithms.

5. Database Management System (DBMS)

ER Model, Relational Model, Normalization, SQL Commands, Transactions, Concurrency Control, Indexing आणि Database Security.

6. SQL

DDL, DML, DCL, TCL Commands, Joins, Views, Functions, Constraints, Stored Procedures आणि Triggers.

7. Object-Oriented Programming (OOP)

Class, Object, Inheritance, Polymorphism, Abstraction, Encapsulation, Constructor, Interface आणि Exception Handling.

8. Programming Languages

C, C++, Java, Python यांमधील Syntax, Functions, Loops, Arrays, Pointers, OOP Concepts आणि Basic Programs.

9. Software Engineering

SDLC, Waterfall Model, Agile Model, Spiral Model, Software Testing, Black Box Testing, White Box Testing आणि Software Maintenance.

10. Computer Networks

LAN, WAN, MAN, Network Topology, Network Devices, IP Addressing, Routing आणि Switching.

11. TCP/IP Protocol

TCP/IP Model, IPv4, IPv6, TCP, UDP, HTTP, HTTPS, FTP, SMTP, DNS आणि DHCP.

12. OSI Model

OSI Model चे सात Layers, प्रत्येक Layer चे कार्य आणि Protocols.

13. Internet and Web Technologies

Internet, Intranet, Extranet, HTML, CSS, JavaScript, Web Browser, Web Server आणि URL.

14. Cyber Security

Cyber Threats, Malware, Phishing, Ransomware, Firewall, Antivirus, Authentication, Authorization आणि Cyber Security Best Practices.

15. Information Security

CIA Triad, Access Control, Security Policies, Risk Management, Digital Signature आणि PKI.

16. Cryptography

Encryption, Decryption, Symmetric Key, Asymmetric Key, Hashing, SSL/TLS आणि Digital Certificate.

17. Cloud Computing

IaaS, PaaS, SaaS, Public Cloud, Private Cloud, Hybrid Cloud, Cloud Security आणि Virtualization.

18. Data Communication

Transmission Media, Communication Modes, Multiplexing, Error Detection आणि Error Correction.

19. Linux Operating System

Linux Commands, Shell, File Permissions, Directory Structure, Process Management आणि User Management.

20. Digital Electronics

Logic Gates, Boolean Algebra, Flip-Flops, Counters, Registers आणि Number System Conversion.

21. Compiler Design

Lexical Analysis, Syntax Analysis, Parsing, Intermediate Code Generation आणि Code Optimization.

22. Theory of Computation

Finite Automata, Regular Expressions, Context Free Grammar, Push Down Automata आणि Turing Machine.

23. Computer Graphics

Basic Graphics Concepts, Display Devices, Transformations, Clipping आणि Windowing.

24. Artificial Intelligence (Basic)

Machine Learning ची मूलभूत माहिती, Expert Systems, Neural Networks आणि AI Applications.

25. Data Mining and Data Warehouse

Data Warehouse, ETL Process, OLAP, OLTP आणि Data Mining Techniques.

26. Mobile Computing

Wireless Communication, Mobile Networks, Bluetooth, Wi-Fi आणि Mobile Security.

27. Software Quality Assurance

Software Quality, ISO Standards, Testing Techniques आणि Defect Management.

28. Banking Technology

Core Banking System (CBS), NEFT, RTGS, IMPS, UPI, Internet Banking, Mobile Banking आणि Payment Systems.

29. Recent IT Developments

Cloud Services, Artificial Intelligence, Blockchain, Internet of Things (IoT), Big Data आणि Cyber Laws.

30. Practice Strategy

Main परीक्षेसाठी Computer Science च्या मूलभूत संकल्पना मजबूत करा, SQL आणि Networking वर विशेष भर द्या तसेच मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका आणि Mock Tests चा नियमित सराव करा.

📌 Agricultural Field Officer (Scale-I) Syllabus

IBPS SO Agricultural Field Officer (AFO) Main परीक्षेमध्ये कृषी क्षेत्राशी संबंधित मूलभूत तसेच प्रगत विषयांवरील प्रश्न विचारले जातात. उमेदवाराने पदवी स्तरावरील कृषी विषयांचे सखोल ज्ञान असणे आवश्यक आहे. खाली दिलेला Topic-wise अभ्यासक्रम विद्यार्थ्यांच्या प्रभावी तयारीसाठी तयार करण्यात आला आहे.

1. Agronomy (पीकशास्त्र)

पीक उत्पादन, पेरणी पद्धती, पीक फेरपालट (Crop Rotation), तण व्यवस्थापन, पाणी व्यवस्थापन आणि उत्पादन तंत्रज्ञान.

2. Soil Science (मृदा विज्ञान)

मातीचे प्रकार, मातीची सुपीकता, pH मूल्य, मृदा परीक्षण, सेंद्रिय व रासायनिक खते, मृदा संवर्धन.

3. Agricultural Chemistry

वनस्पती पोषण, सूक्ष्म व स्थूल अन्नद्रव्ये, खतांचा वापर, मृदेतील रासायनिक प्रक्रिया.

4. Horticulture (फलोत्पादन)

फळपिके, भाजीपाला, फुलशेती, मसाला पिके, औषधी वनस्पती आणि त्यांचे उत्पादन तंत्रज्ञान.

5. Plant Breeding and Genetics

संकरित वाण, बीजोत्पादन, आनुवंशिकीची मूलभूत तत्त्वे, सुधारित वाणांचा विकास.

6. Seed Science and Technology

बियाण्यांचे उत्पादन, प्रक्रिया, साठवणूक, गुणवत्ता परीक्षण आणि बीज प्रमाणन.

7. Plant Pathology

पिकांवरील रोग, रोगकारक सूक्ष्मजीव, रोग नियंत्रणाच्या पद्धती आणि प्रतिबंधात्मक उपाय.

8. Entomology (कृषी कीटकशास्त्र)

पिकांवरील कीटक, त्यांचे जीवनचक्र, कीड व्यवस्थापन आणि जैविक नियंत्रण.

9. Weed Management

तणांचे प्रकार, तणनाशके, तण नियंत्रणाच्या आधुनिक पद्धती.

10. Irrigation and Water Management

सिंचनाच्या पद्धती, ठिबक सिंचन, तुषार सिंचन, जलसंधारण आणि पाण्याचा कार्यक्षम वापर.

11. Agricultural Engineering

कृषी यंत्रसामग्री, ट्रॅक्टर, अवजारे, शेती यांत्रिकीकरण आणि ऊर्जा व्यवस्थापन.

12. Agricultural Economics

कृषी अर्थशास्त्र, उत्पादन खर्च, मागणी-पुरवठा, कृषी विपणन आणि किंमत निर्धारण.

13. Agricultural Marketing

APMC, e-NAM, कृषी उत्पादन विपणन, साठवणूक, निर्यात आणि बाजार व्यवस्थापन.

14. Agricultural Extension

शेतकरी प्रशिक्षण, कृषी प्रसार सेवा, ग्रामीण विकास आणि कृषी शिक्षण.

15. Organic Farming

सेंद्रिय शेती, जैविक खते, गांडूळखत, सेंद्रिय प्रमाणन आणि नैसर्गिक शेती.

16. Sustainable Agriculture

शाश्वत शेती, पर्यावरणपूरक शेती पद्धती, हवामान बदल आणि नैसर्गिक संसाधनांचे संवर्धन.

17. Agroforestry

शेतीसोबत वृक्ष लागवड, वनशेतीचे प्रकार, पर्यावरणीय फायदे.

18. Animal Husbandry

दुग्धव्यवसाय, पशुपालन, पशुपोषण, पशुरोग आणि पशू व्यवस्थापन.

19. Dairy Science

दूध उत्पादन, दुग्ध प्रक्रिया, दुग्धजन्य पदार्थ आणि गुणवत्ता नियंत्रण.

20. Fisheries Science

मत्स्यपालन, मत्स्य उत्पादन, मत्स्य रोग व्यवस्थापन आणि मत्स्य व्यवसाय.

21. Agricultural Biotechnology

ऊतक संवर्धन (Tissue Culture), GM Crops, जैवतंत्रज्ञानाचे कृषीतील उपयोग.

22. Food Technology

अन्न प्रक्रिया, अन्न साठवणूक, अन्न सुरक्षा आणि मूल्यवर्धन.

23. Government Schemes Related to Agriculture

प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी, प्रधानमंत्री पीक विमा योजना, मृदा आरोग्य पत्रिका, कृषी यांत्रिकीकरण योजना आणि इतर महत्त्वाच्या कृषी योजना.

24. Current Developments in Agriculture

कृषी क्षेत्रातील नवीन तंत्रज्ञान, डिजिटल शेती, ड्रोन तंत्रज्ञान, स्मार्ट शेती आणि कृषी संशोधन.

25. Practice Strategy

कृषी पदवीतील मूलभूत विषयांची नियमित उजळणी करा. ICAR स्तरावरील संकल्पना समजून घ्या. कृषी योजनांचे अद्ययावत ज्ञान ठेवा आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका तसेच Mock Tests चा नियमित सराव करा.

📌 Law Officer (Scale-I) Syllabus

IBPS SO Law Officer Main परीक्षेमध्ये बँकिंग कायदे, भारतीय कायदे आणि वित्तीय संस्थांशी संबंधित कायदेशीर बाबींवर आधारित प्रश्न विचारले जातात. उमेदवाराने कायद्याच्या मूलभूत संकल्पनांसोबत बँकिंग क्षेत्रातील महत्त्वाच्या कायद्यांचा सखोल अभ्यास करणे आवश्यक आहे.

1. Constitution of India (भारतीय राज्यघटना)

प्रस्तावना, मूलभूत अधिकार, राज्याच्या मार्गदर्शक तत्त्वे, मूलभूत कर्तव्ये, केंद्र व राज्य शासन, न्यायपालिका आणि घटनात्मक संस्था.

2. Indian Contract Act, 1872

कराराची व्याख्या, वैध करार, ऑफर आणि स्वीकार, प्रतिफळ (Consideration), करारभंग आणि नुकसानभरपाई.

3. Sale of Goods Act, 1930

वस्तू विक्री करार, मालकी हक्क, अटी व हमी (Conditions & Warranties), खरेदीदार आणि विक्रेत्याचे अधिकार.

4. Transfer of Property Act, 1882

स्थावर मालमत्ता हस्तांतरण, गहाण (Mortgage), भाडेपट्टा (Lease), भेट (Gift) आणि मालमत्तेचे अधिकार.

5. Companies Act, 2013

कंपनीची स्थापना, संचालक मंडळ, भागभांडवल, कॉर्पोरेट गव्हर्नन्स, कंपनी व्यवस्थापन आणि विघटन.

6. Banking Regulation Act, 1949

बँकांचे परवाने, बँकांचे नियमन, व्यवस्थापन, निरीक्षण आणि RBI चे अधिकार.

7. Reserve Bank of India Act, 1934

RBI ची स्थापना, कार्ये, चलन व्यवस्थापन, बँकिंग नियमन आणि आर्थिक धोरण.

8. Negotiable Instruments Act, 1881

Cheque, Promissory Note, Bill of Exchange, Dishonour of Cheque, Section 138 आणि संबंधित तरतुदी.

9. SARFAESI Act, 2002

बँकांकडून कर्ज वसुली, तारण मालमत्तेचा ताबा, सुरक्षित कर्ज (Secured Assets) आणि Recovery प्रक्रिया.

10. Recovery of Debts and Bankruptcy Act (RDB Act)

Debt Recovery Tribunal (DRT), Debt Recovery Appellate Tribunal (DRAT) आणि कर्ज वसुली प्रक्रिया.

11. Insolvency and Bankruptcy Code (IBC), 2016

Corporate Insolvency Resolution Process (CIRP), Liquidation, Insolvency Professionals आणि NCLT.

12. Consumer Protection Act, 2019

ग्राहकांचे अधिकार, तक्रार निवारण, Consumer Commission आणि ई-कॉमर्स तरतुदी.

13. Prevention of Money Laundering Act (PMLA), 2002

Money Laundering, KYC, AML Guidelines, Reporting Obligations आणि आर्थिक गुन्हे.

14. Information Technology Act, 2000

Electronic Records, Digital Signature, Cyber Crimes, Data Protection आणि Electronic Contracts.

15. Right to Information Act, 2005

माहितीचा अधिकार, सार्वजनिक प्राधिकरणांची जबाबदारी आणि अपवाद.

16. Indian Evidence Act

पुराव्याचे प्रकार, Documentary Evidence, Oral Evidence, Burden of Proof आणि Admissibility.

17. Civil Procedure Code (CPC)

दिवाणी न्यायालयांची कार्यपद्धती, दावा दाखल करणे, आदेश आणि डिक्री.

18. Criminal Procedure Code / Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita (BNSS)

फौजदारी प्रक्रिया, अटक, तपास, न्यायालयीन प्रक्रिया आणि संबंधित तरतुदी.

19. Banking Ombudsman & RBI Integrated Ombudsman Scheme

ग्राहकांच्या तक्रारी, तक्रार निवारण प्रक्रिया आणि बँकिंग लोकपाल यंत्रणा.

20. Banking Law and Practice

ग्राहक खाते, कर्ज व्यवहार, गॅरंटी, तारण, बँकिंग सेवा आणि कायदेशीर जबाबदाऱ्या.

21. Legal Aspects of Banking Operations

KYC, Nomination, Lien, Set-off, Banker-Customer Relationship आणि Secrecy of Accounts.

22. Securities and Financial Laws

SEBI, Securities Market, Financial Instruments आणि गुंतवणूकदार संरक्षण.

23. Arbitration and Conciliation Act, 1996

लवाद (Arbitration), मध्यस्थी (Conciliation) आणि वाद निवारण.

24. Current Legal Developments

बँकिंग क्षेत्रातील नवीन कायदे, RBI Circulars, सर्वोच्च न्यायालयाचे महत्त्वाचे निर्णय आणि वित्तीय नियामक बदल.

25. Practice Strategy

महत्त्वाचे Banking Laws, Contract Act, Companies Act, Negotiable Instruments Act, SARFAESI Act आणि RBI संबंधित तरतुदींची नियमित उजळणी करा. Bare Act मधील मूलभूत संकल्पना समजून घ्या आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका तसेच Mock Tests चा सराव करा.

📌 HR / Personnel Officer (Scale-I) Syllabus

IBPS SO HR / Personnel Officer Main परीक्षेमध्ये Human Resource Management (HRM), Industrial Relations, Labour Laws आणि Personnel Management या विषयांवरील प्रश्न विचारले जातात. उमेदवारांनी HR विषयातील मूलभूत संकल्पना तसेच आधुनिक HR Practices यांचा सखोल अभ्यास करणे आवश्यक आहे.

1. Human Resource Management (HRM)

HRM ची संकल्पना, उद्दिष्टे, कार्ये, HR ची भूमिका, HR Planning आणि आधुनिक HR व्यवस्थापन.

2. Human Resource Planning

Manpower Planning, HR Forecasting, Workforce Analysis, Succession Planning आणि HR Budgeting.

3. Recruitment and Selection

भरती प्रक्रिया, Recruitment Sources, Selection Process, Interview Techniques, Psychometric Tests आणि Appointment Process.

4. Training and Development

Training Need Analysis (TNA), Training Methods, Development Programmes, Career Development आणि Learning Management.

5. Performance Management

Performance Appraisal, Key Performance Indicators (KPI), 360 Degree Feedback, Performance Review आणि Goal Setting.

6. Compensation Management

Salary Structure, Incentives, Bonus, Employee Benefits, Pay Revision आणि Compensation Policy.

7. Employee Welfare

Employee Welfare Schemes, Health & Safety, Work-Life Balance, Employee Assistance Programmes.

8. Industrial Relations

Employer-Employee Relationship, Industrial Disputes, Collective Bargaining, Trade Unions आणि Industrial Harmony.

9. Labour Laws

Factories Act, Minimum Wages Act, Payment of Wages Act, Payment of Bonus Act, Employees’ Compensation Act आणि इतर महत्त्वाचे कामगार कायदे.

10. Industrial Disputes Act

Industrial Dispute, Lay-off, Retrenchment, Strike, Lockout, Conciliation आणि Adjudication.

11. Organisational Behaviour (OB)

Individual Behaviour, Group Behaviour, Organisational Culture, Organisational Change आणि Conflict Management.

12. Motivation

Maslow’s Need Hierarchy Theory, Herzberg Theory, McGregor Theory X & Y, Expectancy Theory आणि Motivation Techniques.

13. Leadership

Leadership Styles, Leadership Theories, Team Leadership, Decision Making आणि Managerial Effectiveness.

14. Human Resource Development (HRD)

HRD Functions, Career Planning, Succession Planning, Talent Management आणि Employee Development.

15. Talent Management

Talent Acquisition, Talent Retention, High Potential Employees, Leadership Pipeline.

16. Employee Engagement

Employee Satisfaction, Engagement Strategies, Retention Programmes आणि Organisational Commitment.

17. Stress Management

Workplace Stress, Stress Reduction Techniques, Counselling आणि Employee Well-being.

18. Change Management

Organisational Change, Resistance to Change, Change Models आणि Change Implementation.

19. HR Analytics

HR Metrics, Data Analysis, Workforce Analytics, Employee Performance Analysis आणि HR Dashboards.

20. Strategic Human Resource Management (SHRM)

Business Strategy, HR Strategy, Strategic Workforce Planning आणि HR Alignment.

21. Business Communication

Official Communication, Business Letters, Email Etiquette, Presentation Skills आणि Communication Process.

22. Ethics in HRM

Professional Ethics, Confidentiality, Code of Conduct, Corporate Governance आणि Ethical Decision Making.

23. Recent Trends in HR

Digital HR, Artificial Intelligence in HR, Remote Working, Hybrid Work Model, HR Technology आणि HRIS.

24. Current HR Developments

नवीन Labour Codes, HR Policies, Government Guidelines, Employment Trends आणि HR संबंधित चालू घडामोडी.

25. Practice Strategy

HRM, Organisational Behaviour, Labour Laws आणि Industrial Relations या विषयांवर विशेष भर द्या. महत्त्वाच्या HR Theories, Labour Laws आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांचा नियमित सराव करा. Mock Tests द्वारे वेळेचे व्यवस्थापन सुधारण्याचा प्रयत्न करा.

📌 Marketing Officer (Scale-I) Syllabus 2026

IBPS SO Marketing Officer Main परीक्षेमध्ये Marketing Management, Consumer Behaviour, Digital Marketing, Sales Management आणि Banking Marketing या विषयांवरील प्रश्न विचारले जातात. उमेदवारांनी पारंपरिक तसेच आधुनिक Marketing Concepts चा सखोल अभ्यास करणे आवश्यक आहे.

1. Principles of Marketing

Marketing ची मूलभूत संकल्पना, गरजा (Needs), इच्छा (Wants), मागणी (Demand), ग्राहक मूल्य (Customer Value) आणि Marketing Environment.

2. Marketing Management

Marketing Planning, Marketing Functions, Marketing Process, Marketing Mix आणि Marketing Objectives.

3. Marketing Environment

Micro Environment, Macro Environment, SWOT Analysis, PESTLE Analysis आणि Market Analysis.

4. Consumer Behaviour

ग्राहकांची खरेदी प्रक्रिया, ग्राहक निर्णय प्रक्रिया, ग्राहकांचे प्रकार, Buying Motives आणि Customer Satisfaction.

5. Market Segmentation

Segmentation, Targeting, Positioning (STP), Market Selection आणि Positioning Strategies.

6. Product Management

Product Classification, Product Life Cycle (PLC), Product Line, Product Mix, Packaging आणि Labelling.

7. Brand Management

Brand Equity, Brand Positioning, Brand Extension, Brand Loyalty आणि Brand Image.

8. Pricing Strategy

Pricing Objectives, Pricing Methods, Discount Policy, Competitive Pricing आणि Pricing Decisions.

9. Promotion Management

Advertising, Sales Promotion, Public Relations (PR), Personal Selling आणि Direct Marketing.

10. Sales Management

Sales Planning, Sales Forecasting, Sales Force Management, Sales Techniques आणि Sales Performance.

11. Distribution Management

Distribution Channels, Supply Chain Management, Logistics, Wholesalers आणि Retailers.

12. Retail Marketing

Retail Formats, Store Management, Merchandising, Customer Service आणि Retail Strategy.

13. Services Marketing

Services Marketing Mix (7Ps), Banking Services, Financial Services आणि Customer Experience.

14. Digital Marketing

SEO, SEM, Social Media Marketing, Content Marketing, Email Marketing, Mobile Marketing आणि Web Analytics.

15. E-Commerce

E-Commerce Models, Online Business, Electronic Payment Systems, Online Consumer Behaviour आणि Digital Transactions.

16. Marketing Research

Research Process, Data Collection, Sampling, Questionnaire Design, Market Survey आणि Data Analysis.

17. Advertising Management

Advertising Objectives, Media Planning, Advertising Budget, Campaign Planning आणि Advertising Effectiveness.

18. Banking Marketing

Banking Products, Customer Relationship Management (CRM), Cross Selling, Financial Inclusion आणि Banking Services Marketing.

19. Customer Relationship Management (CRM)

Customer Retention, Customer Satisfaction, Loyalty Programmes, Complaint Handling आणि Relationship Building.

20. Business Communication

Business Communication, Presentation Skills, Negotiation Skills, Business Correspondence आणि Professional Communication.

21. Business Ethics

Marketing Ethics, Corporate Governance, Corporate Social Responsibility (CSR) आणि Ethical Marketing Practices.

22. International Marketing

Export Marketing, Import Marketing, Global Marketing Environment, International Trade आणि International Branding.

23. Current Trends in Marketing

Artificial Intelligence (AI), Influencer Marketing, Automation, Omnichannel Marketing, Data-Driven Marketing आणि Personalisation.

24. Current Affairs Related to Marketing & Banking

बँकिंग क्षेत्रातील नवीन Marketing Trends, RBI चे ग्राहक-केंद्रित उपक्रम, Digital Banking, FinTech आणि Financial Products.

25. Practice Strategy

Marketing Management, Consumer Behaviour, Digital Marketing, Banking Marketing आणि Market Research या विषयांवर विशेष भर द्या. Marketing Models, Case Studies, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका आणि Mock Tests चा नियमित सराव करा.

📌 Rajbhasha Adhikari (Scale-I) Syllabus 2026

IBPS SO Rajbhasha Adhikari Main परीक्षेमध्ये हिंदी आणि इंग्रजी भाषेवरील प्रभुत्व, भाषांतर कौशल्य, अधिकृत भाषा नियम, हिंदी व्याकरण आणि साहित्य यांवरील प्रश्न विचारले जातात. उमेदवारांनी भाषा विषयातील मूलभूत तसेच प्रगत संकल्पनांचा सखोल अभ्यास करणे आवश्यक आहे.

1. Hindi Grammar (हिंदी व्याकरण)

संज्ञा, सर्वनाम, विशेषण, क्रिया, काल, वाच्य, कारक, समास, संधि, उपसर्ग, प्रत्यय, मुहावरे आणि लोकोक्ती.

2. English Grammar

Parts of Speech, Tenses, Articles, Prepositions, Voice, Narration, Sentence Correction आणि Grammar Rules.

3. Hindi Vocabulary

पर्यायवाची शब्द, विलोम शब्द, अनेकार्थी शब्द, एक शब्द के लिए एक शब्द आणि शब्दसंपदा.

4. English Vocabulary

Synonyms, Antonyms, One Word Substitution, Idioms & Phrases, Phrasal Verbs आणि Vocabulary Usage.

5. Translation (English to Hindi)

इंग्रजी मजकुराचे अचूक, सोपे आणि अर्थपूर्ण हिंदी भाषांतर करण्याची क्षमता.

6. Translation (Hindi to English)

हिंदी मजकुराचे योग्य इंग्रजी भाषांतर, व्याकरण आणि संदर्भानुसार शब्दांची निवड.

7. Official Language Policy

भारत सरकारची राजभाषा धोरणे, अधिकृत भाषा अधिनियम, राजभाषा नियम आणि हिंदीच्या अधिकृत वापरासंबंधी तरतुदी.

8. Rajbhasha Act and Rules

Official Languages Act, Official Languages Rules, हिंदीचा प्रशासकीय वापर आणि कार्यालयीन भाषा नियम.

9. Banking Terminology

बँकिंग क्षेत्रातील इंग्रजी-हिंदी तांत्रिक शब्दावली, आर्थिक संज्ञा आणि वित्तीय शब्दांचा योग्य वापर.

10. Office Correspondence

अधिकृत पत्रव्यवहार, कार्यालयीन पत्रे, नोटशीट, कार्यालयीन आदेश, परिपत्रक आणि अहवाल लेखन.

11. Drafting Skills

अधिकृत पत्र, सूचना, निवेदन, ज्ञापन, कार्यालयीन मसुदा तयार करण्याची पद्धत.

12. Comprehension

हिंदी आणि इंग्रजी उताऱ्यांवरील आकलन, प्रश्नोत्तरे आणि भाषिक विश्लेषण.

13. Essay Writing

सामाजिक, आर्थिक, बँकिंग, प्रशासन आणि चालू घडामोडींवरील निबंध लेखन.

14. Precis Writing

दिलेल्या उताऱ्याचा संक्षिप्त आणि अचूक सारांश लिहिणे.

15. Hindi Literature

आधुनिक हिंदी साहित्य, प्रमुख साहित्यिक, काव्य, गद्य, साहित्यिक प्रवाह आणि साहित्य इतिहास.

16. English Language Skills

Reading Skills, Writing Skills, Grammar, Vocabulary आणि Business Communication.

17. Administrative Terminology

प्रशासकीय शब्दावली, सरकारी कार्यालयातील तांत्रिक शब्द आणि अधिकृत भाषेचा वापर.

18. Proof Reading

व्याकरण, शब्दलेखन, विरामचिन्हे आणि भाषिक चुका शोधून दुरुस्त करण्याची क्षमता.

19. Editing Skills

दस्तऐवज संपादन, भाषा सुधारणा, वाक्यरचना आणि शैलीतील सुधारणा.

20. Computer Knowledge for Rajbhasha Work

Unicode Typing, Hindi Typing Tools, MS Word, Hindi Fonts, ई-ऑफिस आणि संगणकावर हिंदीमध्ये काम करण्याच्या पद्धती.

21. Banking & Financial Awareness

बँकिंग क्षेत्रातील मूलभूत संज्ञा, RBI, वित्तीय संस्था, डिजिटल बँकिंग आणि आर्थिक व्यवहार.

22. Current Affairs

राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय चालू घडामोडी, भाषा धोरणे, बँकिंग क्षेत्रातील महत्त्वाच्या घटना आणि सरकारी उपक्रम.

23. Official Translation Practice

सरकारी कार्यालयीन पत्रे, अधिसूचना, परिपत्रके आणि बँकिंग दस्तऐवजांचे भाषांतर.

24. Practical Language Usage

दैनंदिन प्रशासकीय कामकाजात हिंदीचा प्रभावी आणि शुद्ध वापर.

25. Practice Strategy

दररोज हिंदी आणि इंग्रजी भाषांतराचा सराव करा. अधिकृत राजभाषा नियम, हिंदी व्याकरण, कार्यालयीन पत्रव्यवहार आणि बँकिंग शब्दावली यांचा नियमित अभ्यास करा. मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका आणि Mock Tests सोडवा.

📌 IBPS SO Best Books

योग्य पुस्तकांची निवड ही IBPS SO परीक्षेतील यशाची पहिली पायरी आहे. खाली प्रत्येक विषयासाठी काही लोकप्रिय आणि उपयुक्त पुस्तके दिली आहेत.

English Language

• Objective General English – S.P. Bakshi
• Word Power Made Easy – Norman Lewis
• High School English Grammar – Wren & Martin

Reasoning Ability

• A Modern Approach to Verbal & Non-Verbal Reasoning – R.S. Aggarwal
• Analytical Reasoning – M.K. Pandey
• Puzzle Book – Kiran Publication

Quantitative Aptitude

• Quantitative Aptitude – R.S. Aggarwal
• Fast Track Arithmetic – Rajesh Verma
• Magical Book on Quicker Maths – M. Tyra

General Awareness (Banking)

• Banking Awareness – Arihant Publication
• Lucent General Knowledge
• Current Affairs Monthly Magazine

Professional Knowledge

उमेदवारांनी आपल्या पदानुसार (IT, Law, HR, Marketing, Agriculture किंवा Rajbhasha) पदवी स्तरावरील Standard Textbooks, विद्यापीठाच्या Notes आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांचा अभ्यास करावा.

IBPS SO Syllabus 2026 PDF Download

IBPS SO Preliminary आणि Main Exam चा अधिकृत अभ्यासक्रम व परीक्षा पॅटर्न पाहण्यासाठी खालील PDF डाउनलोड करा.

IBPS SO Prelims & Main Exam Syllabus & Exam Pattern PDF Download

Important Links

• IBPS SO Recruitment 2026
• IBPS SO Exam Pattern 2026
• Latest Bank Jobs
• Latest Government Jobs